De symptomen van appendicitis zijn niet specifiek en komen ook bij andere aandoeningen en ziekten voor. De symptomen van appendicitis zijn meestal moeilijker te herkennen bij ouderen, mensen met speciale aandoeningen en zeer jonge kinderen. Appendicitis verwijst naar een abnormale werking van de blindedarm, een wormachtig uitsteeksel van de dikke darm.

Blindedarmontsteking ontstaat door een verstopping van de blindedarm en een daaropvolgende infectie met bacteriën. In veel gevallen raken ook de bloedvaten die de dikke darm van bloed voorzien verstopt, waardoor de blindedarm sneller achteruitgaat en uiteindelijk afsterft. De meest voorkomende behandeling voor blindedarmontsteking is het verwijderen van de blindedarm uit het lichaam via een procedure die appendectomie wordt genoemd. Als de blindedarm niet op tijd operatief wordt verwijderd, wordt deze vergroot, raakt deze gevuld met bacteriën en barst deze uiteindelijk, wat ernstige inwendige complicaties veroorzaakt.

Aangezien de ziekte zich meestal snel ontwikkelt, is het belangrijk om de eerste tekenen van blindedarmontsteking tijdig te herkennen. Het meest voorkomende symptoom van blindedarmontsteking is buikpijn. Patiënten ervaren deze pijn in verschillende delen van de buik en met verschillende intensiteit. Dit eerste teken van blindedarmontsteking treedt echter meestal op in de navelstreek en lokaliseert zich later in de rechteronderkant van de buik. De buikpijn lijkt erger te worden bij lichamelijke inspanning en bij elke vorm van plotselinge bewegingen. Buikpijn bij het ademen, hoesten of niezen is ook een teken van blindedarmontsteking.

Andere symptomen van blindedarmontsteking zijn verlies van eetlust, misselijkheid, braken, constipatie of diarree, een opgeblazen gevoel in de buik, slechte adem, vermoeidheid en matige koorts.

Hoewel deze symptomen van blindedarmontsteking vaak voorkomen bij mensen met een acute vorm van de ziekte, treden ze niet altijd op bij mensen met chronische blindedarmontsteking. Er zijn ook mensen met een acute vorm van de ziekte die helemaal geen symptomen van blindedarmontsteking hebben. Tot deze speciale categorie mensen behoren: mensen met diabetes, mensen met hiv, mensen die eerder chirurgische ingrepen (orgaantransplantaties) hebben ondergaan en mensen met obesitas. Bij mensen met speciale aandoeningen komen de symptomen van blindedarmontsteking pas laat aan het licht, dus lang nadat de ziekte ernstig is geworden. Omdat de symptomen van blindedarmontsteking bij sommige vormen van de ziekte meestal pas laat worden opgemerkt, zijn de kansen op herstel voor de patiënten aanzienlijk kleiner.

Acute blindedarmontsteking verwijst naar een volledige obstructie van de blindedarm. Bacteriële infecties zijn ook een oorzaak van acute blindedarmontsteking. De blindedarm is een buisvormig uitsteeksel van de dikke darm en de functie ervan wordt in verband gebracht met het verteringsproces. Wanneer de blindedarm wordt geblokkeerd door tandsteen en ontlasting of wordt samengedrukt door de lymfeklieren (als gevolg van een bacteriële infectie worden de lymfeklieren meestal gezwollen en drukken ze tegen de blindedarm), zwelt deze op en krijgt hij meestal onvoldoende bloed. Bacteriën groeien in de blindedarm, waardoor deze uiteindelijk afsterft. Bij acute blindedarmontsteking is de ontsteking van de blindedarm ernstig en kan deze leiden tot complicaties (perforatie, gangreen, sepsis). Acute blindedarmontsteking is een chirurgische noodsituatie en de meeste patiënten met deze vorm van de ziekte hebben al complicaties voordat ze de operatiekamer binnenkomen.

De meest voorkomende symptomen van acute blindedarmontsteking zijn hevige, aanhoudende buikpijn (die eerst in de navelstreek optreedt en zich later naar de rechter onderbuik verplaatst), die meestal erger wordt bij beweging, slechte eetlust, misselijkheid, braken, constipatie of diarree en koorts. Hoewel de symptomen van acute blindedarmontsteking niet specifiek zijn (ze komen ook bij veel andere aandoeningen voor), kunnen ze, als ze samen voorkomen, wijzen op de aanwezigheid van de ziekte. Bij atypische vormen van acute blindedarmontsteking kunnen patiënten echter slechts één symptoom hebben of helemaal geen symptomen! Dit bemoeilijkt het stellen van de juiste diagnose van acute blindedarmontsteking. De enige effectieve manier om de ziekte op te sporen is een computertomografie van de buik, bloedonderzoek en een gedetailleerd lichamelijk onderzoek.

Ondanks de medische vooruitgang en de vele antibiotica die tegenwoordig beschikbaar zijn, blijft een operatie de eerste keuze bij de behandeling van acute blindedarmontsteking. Bij algemene, ongecompliceerde appendicitis kunnen artsen ervoor kiezen om een behandeling met antibiotica voor te schrijven om de ontsteking en bacteriële infectie van de blindedarm te behandelen. De obstructie van de blindedarm kan echter alleen door een operatie worden verholpen. Om herhaling van appendicitis en het ontstaan van complicaties te voorkomen, geven artsen er de voorkeur aan om de zieke blindedarm operatief te verwijderen.

De chirurgische ingreep die bij acute appendicitis wordt uitgevoerd, wordt appendectomie genoemd. Als acute appendicitis tijdig wordt behandeld, herstellen de patiënten snel en moeiteloos. De meeste patiënten zijn binnen 4 weken na de operatie volledig hersteld. Bij gecompliceerde acute appendicitis moeten de patiënten echter vóór en lang na de chirurgische behandeling speciaal worden gecontroleerd. Gecompliceerde acute appendicitis is levensbedreigend en het sterftecijfer bij patiënten met deze vorm van de ziekte is aanzienlijk hoog. Acute appendicitis vereist onmiddellijke behandeling.