Wanneer longontsteking wordt veroorzaakt door een infectie met virussen, is de ziekte meestal minder ernstig en veroorzaakt deze mildere symptomen. De symptomen van virale longontsteking lijken op die van griep of verkoudheid: hoesten, hoofdpijn, ademhalingsmoeilijkheden, misselijkheid, spier- en pijn op de borst. De meeste mensen met virale vormen van longontsteking hebben geen medische behandeling nodig, omdat de ziekte binnen enkele weken vanzelf overgaat. Als de symptomen verergeren, is dat een teken van complicaties en is medische interventie noodzakelijk.

In tegenstelling tot virale longontsteking zijn bacteriële vormen van de ziekte ernstiger en veroorzaken ze intense symptomen: kortademigheid, uitgesproken ademhalingsmoeilijkheden, duizeligheid, koude rillingen, zweten, hoge koorts. Wanneer longontsteking wordt veroorzaakt door een bacteriële infectie, is een specifieke medische behandeling met antibiotica nodig om de ziekte te overwinnen. De ziekte moet ook tijdig worden ontdekt om complicaties te voorkomen.

Hoewel de vormen van longontsteking die worden veroorzaakt door een infectie met mycoplasma’s meestal niet ernstig zijn, is de aanwezigheid van deze micro-organismen in het organisme moeilijker te detecteren en kan de ziekte daardoor laat worden ontdekt. In tegenstelling tot virale en bacteriële longontsteking ontwikkelen mycoplasma-vormen van longontsteking zich langzaam en veroorzaken ze symptomen die niet altijd wijzen op longontsteking.

Longontsteking is zeer besmettelijk en de infectieuze agentia die verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken van de ziekte worden via de lucht verspreid en kunnen gemakkelijk worden opgelopen door inademing. Ondanks alle natuurlijke afweermechanismen van het ademhalingssysteem (neushaartjes, slijm, trilharen) kunnen sommige micro-organismen toch de longen bereiken en daar ontstekingen en infecties veroorzaken. Zodra ze de natuurlijke afweer van het lichaam hebben doorbroken, verspreiden irriterende stoffen, virussen en bacteriën zich snel in de longblaasjes en veroorzaken ze ernstige schade aan de longen.

Longontsteking kan bij iedereen op elke leeftijd voorkomen. Ouderen en zeer jonge kinderen lopen echter het grootste risico op het ontwikkelen van longontsteking. Mensen met een zwak immuunsysteem, chronische obstructieve longziekten, interne stoornissen (cirrose, nierproblemen), mensen die langdurige chemotherapie hebben ondergaan en mensen die chirurgische ingrepen hebben ondergaan, zijn ook zeer vatbaar voor het ontwikkelen van longontsteking.

Virale vormen van longontsteking komen vaak voor bij kinderen en ouderen, terwijl volwassenen meestal bacteriële vormen van de ziekte ontwikkelen. Onderzoeksresultaten wijzen er ook op dat jaarlijks bij ongeveer 200.000 mensen bacteriële vormen van longontsteking worden vastgesteld en dat ongeveer 5 procent van de ziekenhuispatiënten uiteindelijk overlijdt als gevolg van complicaties. Longontsteking is een ernstige ziekte en vereist speciale aandacht. Bij ernstige vormen van longontsteking is het erg belangrijk om een passende medische behandeling te volgen om de ziekte volledig te overwinnen.

Longontsteking kan typisch of atypisch zijn. Typische longontsteking wordt veroorzaakt door infectie met veelvoorkomende virussen (influenza, herpes simplex-virus, varicella-zoster, adenovirus, respiratoir syncytieel virus), infectie met grampositieve bacteriën (Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes) of infectie met gramnegatieve bacteriën (Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, Neisseria meningitides, Pseudomonas aeruginosa). Soms kan typische longontsteking worden veroorzaakt door een combinatie van deze infectieuze agentia.

Atypische longontsteking wordt veroorzaakt door minder vaak voorkomende infectieuze agentia, die zowel kenmerken van virussen als bacteriën hebben. Atypische longontsteking wordt ook wel ‘wandelende longontsteking’ genoemd. Wandelende longontsteking vereist, zoals de naam al aangeeft, meestal geen ziekenhuisopname of medische behandeling. Bij wandelende longontsteking kunnen patiënten hun normale activiteiten voortzetten en mogen ze het ziekenhuis direct na een lichamelijk onderzoek verlaten. Hoewel wandelende longontsteking niet altijd ernstig is, is de ziekte toch zeer besmettelijk en is het belangrijk om maatregelen te nemen om verspreiding van de ziekte te voorkomen. Een goede persoonlijke hygiëne is erg belangrijk om besmetting te voorkomen. Hoewel wandelende longontsteking ook via de ademhaling kan worden overgedragen, moeten mensen die aan de ziekte lijden nauw lichamelijk contact met anderen vermijden totdat ze volledig zijn hersteld.

‘Wandelende pneumonia’ komt vaak voor bij kinderen en tieners. De ziekte wordt meestal veroorzaakt door micro-organismen genaamd Mycoplasma pneumoniae, in welk geval medische behandeling niet nodig is. Wandelende longontsteking lijkt op griep of verkoudheid en soms worden de symptomen pas in een later stadium van de ziekte opgemerkt. Een persoon met wandelende longontsteking kan pas enkele weken na besmetting met de micro-organismen die verantwoordelijk zijn voor de infectie symptomen van de ziekte krijgen. Wandelende longontsteking ontwikkelt zich langzaam en kan pas lang nadat iemand de ziekte heeft opgelopen worden gediagnosticeerd, waardoor andere mensen ook besmet kunnen raken.

Hoewel walking pneumonia niet altijd een ernstige ziekte is, kunnen artsen moeite hebben om de diagnose te stellen. De symptomen van walking pneumonia zijn niet specifiek en kunnen ook wijzen op griep of verkoudheid. Nadat de ziekte is vastgesteld, kunnen artsen een medische behandeling met antibiotica aanbevelen om het herstel van de patiënt te versnellen en te voorkomen dat walking pneumonia wordt overgedragen op andere mensen.