De meeste symptomen van schurft zijn het gevolg van allergische reacties op de afscheidingen en eitjes van de mijten. De mijten voeden zich met menselijk bloed en besmetten de huid met hun beten, waarbij ze stoffen afgeven die giftig zijn voor het menselijk lichaam. Zodra ze zich in de opperhuid hebben ingegraven, veroorzaken schurftmijten ontstekingen, huiduitslag en jeuk. Als schurft niet op tijd wordt ontdekt, kan de mijtbesmetting ernstige symptomen veroorzaken, zoals huidletsels en zweren, korstvorming, pijnlijke knobbeltjes, blaren en puistjes. De door schurft aangetaste huidgebieden zijn zeer kwetsbaar voor bacteriële infecties en sommige patiënten ontwikkelen ook huidaandoeningen zoals impetigo.

Er bestaan veel misvattingen en ongefundeerde ideeën over schurft. Vanwege de hoge incidentie van schurft onder mensen uit lagere sociale klassen, zou men geneigd zijn te geloven dat schurft het gevolg is van slechte hygiëne en een ongezonde levensstijl. In werkelijkheid heeft het niveau van hygiëne geen invloed op het ontstaan of de ontwikkeling van schurft. Recent onderzoek heeft aangetoond dat een goede persoonlijke hygiëne besmetting met schurftmijten niet effectief kan voorkomen. Hooguit kan een goede hygiëne het optreden van schurft en de daarmee gepaard gaande symptomen vertragen.

De werkelijke reden voor de hoge incidentie van schurft in minder ontwikkelde stedelijke samenlevingen is overbevolking. Schurft is zeer besmettelijk en kan gemakkelijk worden overgedragen door direct lichamelijk contact. Het leven in overbevolkte omstandigheden bevordert dus de verspreiding van schurft van het ene gezinslid naar het andere.

Schurft epidemieën komen veel voor in overbevolkte weeshuizen, kleuterscholen, scholen en ziekenhuizen. Tijdens schurft uitbraken moet iedereen een passende behandeling volgen om het optreden van de ziekte te voorkomen.

Schurftmijten kunnen enkele dagen zonder menselijke gastheer overleven. Gedurende deze periode kunnen de parasitaire schurftmijten gemakkelijk beddengoed, handdoeken, kleding en diverse persoonlijke voorwerpen besmetten. Hoewel schurft zelden indirect wordt overgedragen, raden artsen ten zeerste aan om alle voorwerpen die mogelijk besmet zijn met schurftmijten te wassen.

Schurft blijft besmettelijk, zelfs tijdens de medische behandeling. Uit voorzorg moeten mensen die door schurft zijn getroffen, nauw contact met andere personen vermijden totdat ze de door een dermatoloog voorgeschreven behandeling hebben voltooid. Als de symptomen van schurft langer dan een week na de behandeling aanhouden, kan dit een teken zijn van hernieuwde besmetting met mijten. Als de arts nieuwe sporen van mijtenbesmetting aantreft, moet de behandeling tegen schurft worden herhaald.

Sarcoptes scabiei var. hominis kan zowel direct worden opgelopen, door contact met besmette personen, als indirect, door contact met besmette voorwerpen. Zodra ze een menselijke gastheer hebben gevonden, klimmen schurftmijten op de huid en verstoppen zich in minder blootgestelde delen van het lichaam. Schurftmijten besmetten meestal de tenen, voeten, enkels, knieën, geslachtsdelen, billen, bovenrug, ellebogen en polsen. In zeldzame gevallen kunnen schurftmijten zelfs de hoofdhuid en het gezicht besmetten.

Hoewel de eerste symptomen van schurft binnen een week na besmetting met de parasitaire mijten kunnen optreden, zijn de eerste duidelijke tekenen van besmetting pas na enkele weken zichtbaar. In de beginfase van de besmetting veroorzaakt schurft symptomen zoals aanhoudende jeuk, huidontsteking en huiduitslag. Latere symptomen zijn onder meer de aanwezigheid van gangetjes in de oppervlakkige huidlagen, blaasjes, puistjes en zelfs knobbeltjes. Het is erg belangrijk om niet te krabben, omdat dit kan leiden tot ernstige huidinfecties.

Een geschikte medische behandeling voor schurft moet gericht zijn op het zo snel mogelijk uitroeien van de mijtbesmetting. Niettemin moet de behandeling voor schurft ook de symptomen op huidniveau verlichten.

Door de toegenomen resistentie van schurftmijten tegen plaatselijk aan te brengen crèmes en orale medicatie zijn veel producten die in het verleden met succes werden gebruikt bij de behandeling van schurft, tegenwoordig minder effectief in het bestrijden van de mijtbesmetting. Bovendien hebben veel synthetische medicijnen tegen schurft verschillende bijwerkingen en worden ze door de meeste patiënten niet goed verdragen.

Er zijn veel natuurlijke alternatieven voor synthetische medicijnen voor de behandeling van schurft. Een van de meest effectieve natuurlijke remedies tegen schurft is Manuka-extract gebleken. Dit natuurlijke product kan de mijtbesmetting snel uitroeien en ook de symptomen van schurft verlichten. Terwijl de meeste synthetische crèmes voor uitwendig gebruik de symptomen van schurft tijdens de behandeling juist kunnen versterken, kunnen producten op basis van Manuka de mijten doden en tegelijkertijd de symptomen verlichten. De antiseptische eigenschappen van Manuka kunnen bacteriële infecties voorkomen, waardoor de kans op complicaties zoals impetigo tot een minimum wordt beperkt.

Producten op basis van Manuka hebben geen bijwerkingen en kunnen veilig worden gebruikt door mensen van alle leeftijden. Dit natuurlijke middel is verkrijgbaar in de vorm van olie, crème of zeep. Bij regelmatig gebruik op het gehele oppervlak van de aangetaste huid kunnen producten op basis van Manuka schurft binnen de eerste week van de behandeling effectief genezen en ook het risico op een tweede besmetting minimaliseren.