Medisch gezien is een maagzweer of peptische maagzweer een beschadiging van het normale weefsel dat de maag bekleedt. Het verschilt van een darmzweer, die betrekking heeft op beschadiging van het normale weefsel dat het eerste deel van de darm of de twaalfvingerige darm bekleedt. Hoewel maagzweren een veelvoorkomende aandoening zijn onder Nederlanders, is de diagnose nog steeds vrij moeilijk te stellen, omdat de klinische verschijnselen van de aandoening variëren. De symptomen kunnen variëren van asymptomatisch of geen symptomen tot misselijkheid, acute levensbedreigende inwendige bloedingen, epigastrische pijn en bloedarmoede door ijzertekort.
Maagzweren ontstaan door gescheurde of ontstoken beschermende lagen van het maagslijmvlies. Deze lagen produceren het slijm dat de maag beschermt tegen beschadiging door agressieve spijsverteringsgassen en maagzuren.
Oorzaken
Maagzweren worden in principe veroorzaakt door een verstoorde afscheiding van maag-enzymen en maagzuur, evenals door de stoffen die vrijkomen in het slijmvlies van de maag. Dit leidt vervolgens tot een ontsteking die kan worden verergerd door aspirine en NSAID’s of niet-steroïde ontstekingsremmers. NSAID’s worden vaak gebruikt om de symptomen van andere aandoeningen, zoals rugpijn en nierpijn, te bestrijden.
Maagzweren zijn ook het gevolg van de volgende aandoeningen:
De aanwezigheid van Helicobacter pylori of H. pylori, de bacterie die verantwoordelijk is voor het ontstaan van maagzweren.
Verminderde weerstand van het maagslijmvlies tegen maagzuur.
Toegenomen productie van maagzuur.
Risicofactoren
Risicofactoren zijn een aantal oorzaken die de vatbaarheid van een persoon voor een ziekte kunnen vergroten. In dit geval maagzweren.
Regelmatig gebruik van niet-steroïde ontstekingsremmende medicijnen zoals ibuprofen en geneesmiddelen zoals aspirine en naproxen.
Chronische gastritis.
Roken.
Alcoholgebruik.
Mechanische beademing.
Hogere leeftijd.
Helicobacter pylori-infectie.
Interessant genoeg worden stress en een aantal emotionele problemen niet als risicofactoren voor maagzweren aangemerkt. Toch zijn er studies die het tegendeel lijken aan te tonen. Zij wijzen erop dat stress een factor kan zijn die bijdraagt aan de verergering van de aandoening.
De kans op het ontwikkelen van een maagzweer wordt verder vergroot door regelmatig roken en overmatig gebruik van niet-steroïde ontstekingsremmers.
Symptomen
- Maagklachten.
- Extreme buikpijn waardoor de patiënt ’s nachts slapeloos kan zijn.
- Bloed in de ontlasting of zwarte ontlasting.
- Vermoeidheid.
- Misselijkheid.
- Ongepland gewichtsverlies.
- Braken, vooral bloed braken.
- Brandend maagzuur.
Er moet echter worden opgemerkt dat er in sommige gevallen van maagzweren geen symptomen optreden.
Onderscheid tussen maagzweer en twaalfvingerige darmzweer
Klassieke maagzweerpijn wordt vaak gekenmerkt door pijn die na elke maaltijd optreedt. Het gebruik van maagzuurremmers is mogelijk niet zo effectief en biedt mogelijk slechts tijdelijke en zeer minimale verlichting.
De maagzweerpijn bevindt zich doorgaans in het epigastrium, maar kan ook in het rechter bovenste kwadrant van de maagstreek en elders worden aangetroffen.
In tegenstelling tot maagzweren treedt pijn bij darmzweren meestal enkele uren na de maaltijd en ’s nachts op. Deze pijn kan worden verlicht met maagzuurremmers en bepaalde voedingsmiddelen.
Pijn die uitstraalt naar de rug kan wijzen op complicaties met de alvleesklier.
Er zijn gevallen bekend van bloedende maagzweren, die gepaard kunnen gaan met significante symptomen zoals melena, hematemesis en aanvallen van presyncope.
Behandelingen van maagzweren zijn zeer effectief, maar herhaling is mogelijk en er is een grote kans op complicaties. Drie procent van alle gevallen van maagzweren ontwikkelt zich tot maagkanker. Het is daarom uiterst belangrijk om uw zorgverlener op de hoogte te stellen van alle symptomen die u tijdens aanvallen ervaart.