Refractieve oogchirurgie is een vorm van oogchirurgie die wordt toegepast om refractieafwijkingen te corrigeren en de afhankelijkheid van corrigerende hulpmiddelen zoals brillen en contactlenzen te verminderen. Succesvolle refractieve ingrepen kunnen bijziendheid, verziendheid en astigmatisme verminderen. Er bestaan verschillende ingrepen voor refractieve oogchirurgie, afhankelijk van het type en de ernst van de refractieafwijking.
Er zijn vier hoofdtypen refractieve oogchirurgische ingrepen: flap- en fotoablatieprocedures; hoornvliesincisieprocedures; thermische procedures; en implantaten. Momenteel maken de meest voorkomende refractieve oogoperaties gebruik van lasers om het hoornvlies te hervormen.
Bij flapprocedures wordt een klein flapje in het hoornvlies gesneden, zodat het weefsel eronder kan worden hervormd om de refractieafwijking te corrigeren. LASIK, een afkorting van Laser Assisted In-Situ Keratomileusis, is de populairste refractieve ingreep en wordt gebruikt om bijziendheid, verziendheid en astigmatisme te corrigeren. Bij de LASIK-procedure wordt een microkeratoom of IntraLase gebruikt om een flap in het stroma te snijden, de flap opzij te schuiven, overtollig hoornvliesweefsel te verwijderen met een excimerlaser en vervolgens de flap terug te plaatsen en glad te strijken. LASEK is het meest geschikt voor mensen met dunne of platte hoornvliezen. Bij de LASEK-procedure wordt met een klein trephine-mesje in het ondiepe epitheel gesneden, waarna het oog wordt doordrenkt met een milde alcoholoplossing om de randen van het epitheel te verzachten. Het flapje wordt voorzichtig opzij geschoven, zodat een excimerlaser het overtollige hoornvliesweefsel kan verwijderen, waarna het flapje weer wordt teruggeplaatst en gladgestreken. Bij Epi-LASIK wordt, net als bij LASEK, een ondiepe incisie in het epitheel gemaakt, maar in plaats van het agressievere mesje en alcohol wordt gebruikgemaakt van een epikeratoom om een dunne epitheellaag te verwijderen.
Fotoablatie, de tweede fase in flapprocedures, maakt gebruik van ultraviolette straling om overtollig hoornvliesweefsel te verwijderen. PRK, of fotorefractieve keratectomie, was de oorspronkelijke laser oogchirurgieprocedure. Bij PRK wordt het oog verdoofd met lokale verdovende oogdruppels en wordt het hoornvlies opnieuw gevormd door minuscule hoeveelheden weefsel van het oogoppervlak te vernietigen. De gebruikte laser, een excimerlaser, is een computergestuurde ultraviolette lichtstraal. Deze straal is koel, zodat het omliggende oogweefsel niet wordt verhit en beschadigd.
Bij hoornvliesincisieprocedures zoals radiale keratotomie en arcuate keratotomie worden minuscule incisies in het hoornvlies gemaakt om het oppervlak te veranderen en refractieafwijkingen te corrigeren. Bij radiale keratotomie, of RK, wordt een mes met diamantpunt gebruikt om een aantal spakenvormige incisies in het hoornvlies te maken. Het resultaat van de incisies is dat het hoornvlies vlakker wordt, waardoor de effecten van bijziendheid worden geminimaliseerd. Arcuate keratotomie, of AK, lijkt sterk op RK. Het diamantmes wordt gebruikt om incisies te maken die parallel lopen aan de rand van het hoornvlies, in tegenstelling tot de spakenvormige incisies bij de RK-procedure. Deze ingrepen worden veel minder vaak uitgevoerd sinds de opkomst van laserondersteunde refractieve oogoperaties.
Thermische ingrepen maken gebruik van warmte om tijdelijke hypermetropie, oftewel verziendheid, te corrigeren. Bij de thermische keratoplastiek worden 8 of 16 kleine brandwondjes aangebracht in de ring rondom de pupil. Door de warmte wordt het hoornvlies steiler, doordat het door de warmte samentrekt. Er zijn twee hoofdtypen thermische keratoplastiek. Laser Thermal Keratoplasty, of LTK, is een contactloze procedure waarbij gebruik wordt gemaakt van een holmiumlaser. Conductive Keratoplasty, of CK, maakt gebruik van een hoogfrequente elektrische sonde.
Het laatste type refractieve oogchirurgie omvat het gebruik van implantaten. Implanteerbare contactlenzen, of ICL, kunnen worden gebruikt om ernstige vormen van bijziendheid, verziendheid en astigmatisme te corrigeren. De implantaten zijn in feite minuscule contactlenzen die via een kleine incisie aan de zijkant van het hoornvlies worden ingebracht. De implantaten worden zo geplaatst dat ze direct voor de natuurlijke lens van het oog, net achter het hoornvlies, komen te zitten. ICL werkt samen met de natuurlijke lens van het oog om het licht opnieuw op het netvlies te focussen en een kristalhelder beeld te produceren.
Elk van deze ingrepen heeft zijn voor- en nadelen, en niet iedereen komt in aanmerking voor refractieve oogchirurgie. Mensen die meer willen weten over chirurgische opties, kunnen contact opnemen met hun oogarts voor meer informatie over deze ingrepen en om te informeren naar andere nieuwe, geavanceerde ingrepen. Aangezien de oogheelkunde voortdurend groeit en verandert door de opkomst van nieuwe technologieën en methoden, worden er altijd nieuwe technieken ontwikkeld. Naarmate er nieuwe apparatuur wordt ontwikkeld en methoden worden verfijnd die het succes van refractieve oogchirurgie kunnen verbeteren en de bijwerkingen kunnen minimaliseren, zullen er nieuwe ingrepen ontstaan die verouderde technieken vervangen.