Transcraniële magnetische stimulatie (TMS), voor het eerst geïntroduceerd in 1985 als een nieuwe methode voor niet-invasieve stimulatie van de hersenen, is een methode waarbij een kleine spoel over de hoofdhuid wordt geplaatst en snelle wisselstroom door de spoeldraad wordt geleid, wat een magnetisch veld produceert dat ongehinderd door de hersenen gaat. Deze methode werd voor het eerst gebruikt om zenuwgeleiding te bestuderen. De opkomst van transcraniële magnetische stimulatie bij depressie werd gestimuleerd door de ontwikkeling van een apparaat dat snelle, herhalende stimulatie kon geven. In tegenstelling tot elektroconvulsietherapie is voor transcraniële magnetische stimulatie bij depressie geen verdoving nodig en wordt een stuiptrekking niet aangemoedigd. Met name de eerste onderzoeken suggereerden dat transcraniële magnetische stimulatie van de prefrontale cortex antidepressieve eigenschappen had.
Hoewel apparaten voor transcraniële magnetische stimulatie op dit moment door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) zijn goedgekeurd voor analytisch gebruik, heeft geen enkel apparaat toestemming van de FDA gekregen voor transcraniële magnetische stimulatie van de hersenen als genezingsmethode. Eén apparaat heeft goedkeuring gekregen in Canada en Israël, de NeoPulse (Neuronetic, Atlanta GA) als therapie voor depressie.
TMS van de hersenen wordt beschouwd als onderzoeksmiddel voor de behandeling van alle psychiatrische stoornissen, inclusief depressie, maar niet beperkt daartoe. Transcraniële magnetische stimulatie voor depressie of andere stemmingsstoornissen bestaat in zijn gepubliceerde vorm uit kleine gecontroleerde onderzoeken met een beperkte follow-up, bestaande uit verschillende patiëntenpopulaties, stimulatieparameters en de locatie van de stimulus. Hoewel sommige onderzoeken naar transcraniële magnetische stimulatie voor depressie wijzen op het potentieel van deze behandelmethode, vinden andere geen voordeel.
Een nieuw onderzoek van de Universiteit van Bonn, onlangs gepubliceerd in het British Journal of Psychiatry, toont aan dat repetitieve transcraniële magnetische stimulatie voor depressie (rTMS) bijna dezelfde afname van depressiesymptomen geeft als elektroconvulsietherapie (ECT), maar zonder bijwerkingen op het geheugen of andere cognitieve nadelen die ECT wel heeft.
De onderzoekers waarschuwen echter dat vanwege de kleine steekproef van slechts dertig patiënten die aan het onderzoek deelnamen en omdat de patiëntengroepen niet willekeurig werden gescheiden, hun conclusie mogelijk niet helemaal betrouwbaar is. Maar omdat andere onderzoeken ook hebben aangetoond dat rTMS de stemming van depressiepatiënten kan verbeteren, is deze nieuwe ontdekking over neveneffecten van het geheugen veelbelovend.
Voor veel mensen met een ernstige depressie kan een behandeling, zoals psychotherapie of medicatie of een combinatie van beide, effectief zijn bij het overwinnen van de symptomen. Bij ongeveer één op de twintig mensen met een depressie zijn de symptomen echter zo intens dat geen van beide alternatieven voor hen werkt.
De positie van transcraniële magnetische stimulatie bij depressie moet verder worden onderzocht en het is niet bekend of het gebruikt kan worden als alternatief voor elektroconvulsietherapie of gewoon als een optionele aanvulling op een gedeeltelijk effectieve farmacologische therapie. Tot slot zijn er op dit moment geen apparaten van TMS goedgekeurd voor de behandeling van neuropsychiatrische stoornissen, waaronder depressie.