Angst komt vaak voor wanneer iemand te maken krijgt met potentieel problematische of gevaarlijke situaties. Het wordt ook ervaren wanneer iemand een externe bedreiging waarneemt. Chronische en irrationele angst kan echter leiden tot een vorm van angststoornis. Er zijn verschillende soorten angststoornissen, afhankelijk van de oorzaken of triggers.
Gegeneraliseerde angststoornis
Iemand met dit type angststoornis ervaart doorgaans langdurige angst die vaak ongegrond is. Om precies te zijn: mensen met een gegeneraliseerde angststoornis kunnen de reden achter hun angst niet onder woorden brengen. Dit type angst duurt meestal zes maanden en komt vaak voor bij vrouwen. Door de aanhoudende angst maken mensen met een gegeneraliseerde angststoornis zich voortdurend zorgen en piekeren ze. Dit leidt tot hartkloppingen, slapeloosheid, hoofdpijn en duizeligheid.
Specifieke fobie
In tegenstelling tot iemand met een gegeneraliseerde angststoornis ervaart iemand met een specifieke fobie een extreme en vaak irrationele angst voor een bepaalde situatie of een bepaald object. Wanneer ze worden blootgesteld aan het object of de situatie waarvoor ze bang zijn, vertonen mensen met specifieke fobieën tekenen van intense angst, zoals trillen, kortademigheid, hartkloppingen en misselijkheid. Veelvoorkomende specifieke fobieën zijn onder meer hoogtevrees, angst voor gesloten ruimtes, bloed en dieren. De angst die iemand met een fobie voelt, kan zo extreem zijn dat hij of zij de veiligheid uit het oog verliest, alleen maar om aan de situatie te ontsnappen.
Paniekstoornis
Paniekstoornissen, ook wel agorafobie genoemd, worden gekenmerkt door terugkerende paniekaanvallen die vaak onverwacht optreden. Symptomen zijn doorgaans trillen, pijn op de borst, duizeligheid, angst om de controle te verliezen en de neiging om niet alleen te willen zijn. Mensen met een paniekstoornis beseffen dat hun paniek meestal ongegrond en onlogisch is. Daarom vermijden ze situaties in het openbaar en het alleen zijn. Een paniekaanval kan zo hevig zijn dat mensen de controle kunnen verliezen en zichzelf verwonden.
Sociale fobie
Ook wel sociale angst genoemd: iemand met een sociale fobie kan vergelijkbare symptomen vertonen als bij een paniekstoornis, vooral in sociale situaties. Trillen, duizeligheid, kortademigheid en hartkloppingen kunnen optreden wanneer iemand met een sociale fobie in het middelpunt van de aandacht staat of zich in het gezelschap van veel mensen bevindt, ongeacht of het vreemden zijn of niet.
Obsessief-compulsieve stoornis
Mensen met een obsessief-compulsieve stoornis ervaren angst die wordt veroorzaakt door een aanhoudende obsessie of gedachte. Ze hebben de neiging om angst te vermijden door hun toevlucht te nemen tot herhaalde handelingen of gedragingen die de angst voorkomen. Iemand die bijvoorbeeld geobsedeerd is door reinheid, kan al angst ervaren bij het zien van een vaas die iets uit het midden staat. Om angst te voorkomen, zal hij of zij alles dwangmatig of zonder reden schoonmaken en ordenen.
PTSS
Een posttraumatische stressstoornis kan optreden nadat iemand een ernstig traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt. Hij of zij kan de ervaring in gedachten opnieuw beleven, wat stress en angst veroorzaakt. Als iemand met PTSS in aanraking komt met prikkels (een voorwerp, persoon of situatie) die hij of zij associeert met de traumatische gebeurtenis, kan hij of zij de gebeurtenis letterlijk opnieuw beleven door oncontroleerbaar te huilen, in paniek te raken of de controle te verliezen. Subtielere symptomen zijn onder meer slapeloosheid en vermijdingsgedrag. PTSS kan zich direct na de traumatische gebeurtenis manifesteren, maar ook pas jaren later.
Het vaststellen van het type angststoornis dat iemand heeft, is cruciaal voor het zoeken naar behandeling en herstel. Technieken en methoden die worden gebruikt om iemand te helpen omgaan met een bepaalde angst, zijn meestal niet alleen gericht op het beheersen van de symptomen, maar ook op copingmechanismen bij blootstelling aan triggers. Pas na een grondige diagnose kunnen de behandeling en het herstel van angststoornissen echt van start gaan.