Een alarmerend feit: zowel tienermeisjes als tienerjongens lopen het risico op zelfmoord.
Tienermeisjes doen vaker een zelfmoordpoging, maar tienerjongens hebben vier tot vijf keer meer kans om door zelfmoord te overlijden. Hoewel tienermeisjes vaker een poging doen om zichzelf van het leven te beroven dan tienerjongens, is de kans groter dat jongens hun zelfmoordpoging daadwerkelijk voltooien. Ze staan geen tussenkomst toe en zijn minder geneigd om via een zelfmoordpoging ‘om hulp te roepen’, aangezien er vaak weinig mogelijkheden zijn om jongens in behandeling te krijgen, omdat hun percentage voltooide zelfmoorden hoger ligt dan dat van meisjes.
Wat zijn de belangrijkste factoren die zelfmoord onder tieners beïnvloeden of veroorzaken? Er wordt gezegd dat depressie de meest voorkomende oorzaak is van zelfmoord onder tieners in Nederland. Het is depressie die ervoor zorgt dat mensen zich vooral richten op mislukkingen en teleurstellingen, de nadruk leggen op de negatieve kant van hun situatie en hun eigen capaciteiten of eigenwaarde bagatelliseren.
Depressie of depressieve stoornissen (unipolaire depressie) zijn psychische aandoeningen die worden gekenmerkt door een diepgaand en aanhoudend gevoel van verdriet of wanhoop. Depressieve personen hebben geen interesse meer in dingen die vroeger plezierig waren. Symptomen van depressie zijn onder meer slaapstoornissen, verlies van eetlust, aanzienlijk gewichtsverlies en een verlies van rationeel besluitvormingsvermogen.
Depressie beïnvloedt iemands gedachten zodanig dat de persoon niet inziet dat hij of zij een huidig probleem kan overwinnen. Het is alsof de depressie een filter op het denken van de persoon legt en de werkelijkheid volledig vertekent. Om deze reden beseffen depressieve mensen niet hoe ernstig het is om zelfmoord te overwegen als een manier om een bepaald probleem op te „lossen“ of eraan te ontsnappen. Een tiener met een depressie kan het gevoel hebben dat er geen andere uitweg uit de problemen is; geen andere manier om aan de emotionele pijn te ontsnappen, of geen andere manier om zijn of haar wanhopige verdriet kenbaar te maken. Sommige tieners denken zelfs dat een zelfmoordpoging de enige manier is om hun boodschap over te brengen aan hun familie of vrienden. Een depressie is een zeer ernstige aandoening die het jonge leven van een tiener kan verwoesten. Jongeren met problemen zoals het leven in een gewelddadige of misbruikende omgeving, een ongewenste zwangerschap, problemen met ouders of een recente breuk met een vriend of vriendin kunnen lijden onder emotionele en psychologische nood.
Bovendien beseffen tieners met zelfmoordgedachten misschien niet eens dat ze depressief zijn. Ze zijn zich mogelijk zelfs niet bewust van hun depressie. Soms kunnen ze emotioneel zo van streek zijn dat ze de dood zien als de enige uitweg uit hun problemen.
We moeten ons realiseren dat het normaal is dat tieners wel eens gedachten over de dood hebben. Deze gedachten kunnen verschillende oorzaken hebben en kunnen leiden tot daadwerkelijke zelfmoordpogingen. Daarom is het erg belangrijk om zelfmoordpogingen serieus te nemen. Het besef dat een zelfmoordpoging door een tiener een roep om hulp is, is essentieel voor zelfmoordpreventie.
Begeleiders en therapeuten kunnen emotionele steun bieden en tieners helpen om vaardigheden te ontwikkelen om met problemen om te gaan. Voortdurende communicatie, begeleiding en veel liefde van naaste familie en vrienden zijn van groot belang bij het omgaan met een tiener met suïcidale neigingen. Tieners met ernstige emotionele en psychologische problemen hebben er ook baat bij om zich aan te sluiten bij een ondersteuningsnetwerk voor jongeren die met dezelfde problemen kampen. Wanneer de depressie afneemt doordat een tiener de juiste therapie of behandeling krijgt, verdwijnt het vertekende denkpatroon. Een depressie hoeft een tiener niet zijn levenslust te ontnemen. Met de juiste hulp en begeleiding kunnen jongeren met problemen herstellen en weer plezier, energie en hoop vinden.