Mensen met artritis hebben vaker last van ernstige pijn, hebben vaker moeite met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten en ondervinden meer problemen bij het uitvoeren van persoonlijke verzorging dan mensen zonder artritis. Net als bij andere chronische pijnaandoeningen heeft artritis negatieve gevolgen voor de geestelijke gezondheid. Sommige vormen van artritis zorgen er ook voor dat je RealAge hoger uitvalt.
De definitie van reumatoïde artritis
Reumatoïde artritis, ook wel de ziekte van Still genoemd wanneer deze bij kinderen voorkomt, is een aandoening die ontsteking van de gewrichten veroorzaakt, gepaard gaande met pijn, zwelling en stijfheid. Bij reumatoïde artritis valt het eigen immuunsysteem van het lichaam het gewrichtsweefsel aan, waardoor collageen, kraakbeen en soms botten of andere organen worden afgebroken. Deze chronische ziekte verschilt van persoon tot persoon en vertoont schommelingen in de loop van de tijd; vaak wordt ze gekenmerkt door symptomen die eerst verbeteren, maar later weer terugkeren. In sommige gevallen is reumatoïde artritis mild en duurt deze slechts enkele maanden (dit type reumatoïde artritis wordt type 1 genoemd), terwijl de ziekte in andere gevallen steeds ernstiger wordt door invaliditeit en andere gezondheidsproblemen, en vele jaren aanhoudt (dit wordt type 2 reumatoïde artritis genoemd).
Reumatoïde artritis treft meestal de pols- en vingergewrichten die het dichtst bij de hand liggen, maar kan ook gewrichten in de voeten en in het hele lichaam aantasten. Iedereen kan reumatoïde artritis krijgen, maar vrouwen hebben een grotere kans om symptomen te ontwikkelen, die meestal tussen de leeftijd van 20 en 30 jaar beginnen. De oorzaken van reumatoïde artritis zijn nog niet bekend, maar er zijn veel effectieve strategieën ontwikkeld om de symptomen ervan te behandelen.
Symptomen en tekenen van reumatoïde artritis
Het belangrijkste symptoom van reumatoïde artritis is gewrichtsstijfheid in de ochtend, vaak in de handen of voeten. Stijfheid die een uur of langer aanhoudt, of zwelling en pijn die langer dan zes weken duurt, kan wijzen op reumatoïde artritis. Gewrichtsklachten zijn doorgaans symmetrisch, d.w.z. dat beide handen pijn doen of stijf aanvoelen, niet slechts één. Vroege symptomen van reumatoïde artritis kunnen ook koorts, overmatige vermoeidheid of onderhuidse knobbeltjes ter grootte van een erwt, zogenaamde ‘noduli’, omvatten.
Andere mogelijke symptomen van reumatoïde artritis zijn bloedarmoede, verlies van eetlust en vochtophoping in de enkels of achter de knie. Bij kinderen kunnen de symptomen bestaan uit rillingen en kan er na de kenmerkende pijnlijke en gezwollen gewrichten een roze huiduitslag optreden.
Waarom reumatoïde artritis pijnlijk is
Hoe gewrichtspijn en de afbraak van kraakbeen met elkaar samenhangen, is nog niet volledig bekend. Kraakbeen zelf veroorzaakt geen pijn, omdat er in kraakbeen geen zenuwstructuren aanwezig zijn om pijnsignalen door te geven. Hoogstwaarschijnlijk wordt de pijn bij reumatoïde artritis veroorzaakt door irritatie van andere weefsels in en rond de aangetaste gewrichten. Deze irritatie kan worden veroorzaakt door chemische boodschapperstoffen, zoals prostaglandine E2, die verband houden met het ziekteproces. Niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s) verminderen pijn doordat ze de aanmaak van prostaglandinen remmen.
Andere aandoeningen die pijn kunnen veroorzaken
Pijn en stijfheid die lijken op de symptomen van reumatoïde artritis kunnen door tal van andere aandoeningen worden veroorzaakt. Zelfs als letsel of een infectie kan worden uitgesloten, kan van alles – van eeltknobbels tot fibromyalgie of het chronisch vermoeidheidssyndroom – pijn veroorzaken.
Alleen een medisch deskundige kan de vele oorzaken van gewrichtspijn vaststellen, omdat vergelijkbare symptomen het gevolg kunnen zijn van andere auto-immuunziekten, van ernstige aandoeningen zoals kanker, of van vele andere soorten artritis.
De oorzaken van reumatoïde artritis
De oorzaken van reumatoïde artritis zijn nog niet volledig bekend, maar er zijn belangrijke factoren geïdentificeerd die een rol spelen. De zelfvernietigende immuunreactie bij reumatoïde artritis kan worden veroorzaakt door een combinatie van genetische aanleg en een omgevingsfactor die de aandoening in gang zet. Ook hormonale veranderingen kunnen een belangrijke rol spelen bij de ziekte, mogelijk als reactie op een infectie uit de omgeving.
Er is een verband gelegd tussen meer dan één gen en het risico op reumatoïde artritis. Bepaalde genen kunnen de kans vergroten dat iemand de ziekte ontwikkelt, en kunnen ook gedeeltelijk bepalen hoe ernstig de aandoening is. Aangezien echter niet alle mensen met een genetische aanleg voor reumatoïde artritis de ziekte daadwerkelijk hebben, moeten er ook andere factoren een rol spelen.
Er is nog geen specifieke omgevingsfactor gevonden die de aandoening uitlokt, maar uit sommige onderzoeken blijkt dat een infectie met een virus of bacterie bij genetisch vatbare mensen tot reumatoïde artritis leidt. Dit betekent niet dat reumatoïde artritis besmettelijk is. Mensen met reumatoïde artritis lijken meer antistoffen in het gewrichtsvocht te hebben, wat erop wijst dat er mogelijk sprake is van een infectie.
Lage hormoonspiegels uit de bijnier komen vaak voor bij mensen met reumatoïde artritis, maar hoe hormonen in wisselwerking staan met omgevings- en genetische factoren is onbekend. Hormoonveranderingen kunnen bijdragen aan de progressie van de reumatoïde artritis.