Anorexia nervosa is een psychiatrische diagnose die verwijst naar een eetstoornis die wordt gekenmerkt door een laag lichaamsgewicht en een vertekend lichaamsbeeld. Mensen met anorexia reguleren hun lichaamsgewicht vaak door vrijwillige uithongering, braken, overmatig sporten of andere maatregelen om het gewicht te beïnvloeden, zoals dieetpillen of plaspillen.
Anorexia nervosa treft voornamelijk jonge adolescente meisjes in de westerse wereld en heeft een van de hoogste sterftecijfers van alle psychiatrische aandoeningen: ongeveer 10% van de mensen bij wie de aandoening is vastgesteld, overlijdt uiteindelijk als gevolg van gerelateerde factoren.
Het zelfmoordcijfer onder mensen met anorexia is ook hoger dan dat van de algemene bevolking en wordt beschouwd als de belangrijkste doodsoorzaak voor mensen met deze aandoening.
Anorexia nervosa is een complexe aandoening, waarbij psychologische, neurobiologische, fysiologische en sociologische componenten een rol spelen.
Iemand die aan anorexia lijdt, wordt een anorexiapatiënt genoemd. Anorexia nervosa wordt in zowel de media als de wetenschappelijke literatuur vaak afgekort tot anorexia. Dit is technisch gezien onjuist, aangezien anorexia strikt genomen verwijst naar het medische symptoom van verminderde eetlust.
Het is duidelijk dat er niet één enkele oorzaak voor anorexia bestaat en dat de aandoening voortkomt uit een combinatie van sociale, psychologische en biologische factoren. Het huidige onderzoek richt zich doorgaans op het verklaren van bestaande factoren en het blootleggen van nieuwe oorzaken. Er bestaat echter veel discussie over de mate waarin elk van de bekende oorzaken bijdraagt aan het ontstaan van anorexia. Met name de invloed van de waargenomen druk vanuit de media op vrouwen om slank te zijn, is bijzonder omstreden.
Anorexia kan moeilijk te behandelen zijn. Uit een recent overzicht bleek dat minder dan de helft volledig herstelt, een derde verbetering vertoont en 20% chronisch ziek blijft.
De eerste behandelingsstap bij anorexia is meestal gericht op onmiddellijke gewichtstoename, vooral bij mensen met bijzonder ernstige aandoeningen die ziekenhuisopname vereisen. In bijzonder ernstige gevallen kan dit gebeuren in het kader van een gedwongen ziekenhuisbehandeling op grond van de wetgeving inzake geestelijke gezondheidszorg, voor zover dergelijke wetgeving bestaat. In de meeste gevallen worden mensen met anorexia echter poliklinisch behandeld, met inbreng van artsen, psychiaters, klinisch psychologen en andere professionals in de geestelijke gezondheidszorg.
Uit een recent klinisch overzicht blijkt dat psychotherapie een effectieve behandelingsvorm is en kan leiden tot gewichtsherstel en een verbetering van het psychologisch en sociaal functioneren, in vergelijking met louter ondersteunings- of voorlichtingsprogramma’s. In dit overzicht wordt echter ook opgemerkt dat er slechts een klein aantal gerandomiseerde gecontroleerde studies is waarop deze aanbeveling kan worden gebaseerd. Geen enkele specifieke vorm van psychotherapie lijkt in het algemeen een voordeel te bieden ten opzichte van andere vormen.
Gezinstherapie blijkt eveneens een effectieve behandeling te zijn voor adolescenten met anorexia; met name een in het Maudsley Ziekenhuis (in Londen) ontwikkelde methode wordt op grote schaal toegepast en blijkt de verbetering op de lange termijn te bestendigen.
Het is belangrijk om op te merken dat veel mensen met ondergewicht die in herstel zijn (en die min of meer tegen hun wil door boze ouders of andere familieleden tot herstel worden gedwongen) vaak een intense afkeer koesteren voor degenen van wie zij vinden dat die hen beroven van hun gekoesterde magerheid. Wanneer goedbedoelende vrienden of familieleden de persoon in herstel een compliment geven over hoe veel gezonder hij of zij eruitziet, vervangt de persoon in herstel in zijn of haar gedachten ‘gezond’ door ‘dik’.
Medicamenteuze behandelingen, zoals SSRI’s of andere antidepressiva, zijn over het algemeen niet effectief gebleken voor de behandeling van anorexia of het voorkomen van terugval, hoewel er op dit gebied onvoldoende onderzoek is gedaan. Het is echter gebruikelijk dat antidepressiva worden voorgeschreven, vaak met de bedoeling de bijbehorende angst en depressie te behandelen.
Disclaimer – De hier gepresenteerde informatie mag niet worden opgevat als medisch advies. Als u meer informatie over anorexia nodig heeft, raadpleeg dan een gekwalificeerde arts voor de beste beschikbare behandelingsopties.